Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Trotyl
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC):
2-metylo-1,3,5-trinitrobenzen
Inne nazwy	TNT, Trinitrotoluen
Wzór sumaryczny	C7H5N3O6
Masa molowa	227,131 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS	118-96-7
Właściwości Gęstość i stan skupienia 1,654 g/cm3 ;
Niebezpieczeństwa
Zagrożenia
Wybuchowy (E) Toksyczny (T) Groźny dla środowiska (N)
NFPA 704	4 3 4
Zwroty ryzyka	1-4-23/24/25-51/53
Zwroty bezpieczeństwa	35-36/37-45
Numer RTECS	XU0175000
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25 °C, 1000 hPa)

Trotyl (2,4,6-trinitrotoluen, TNT, (NO₂)₃C₆H₂CH₃) – organiczny związek chemiczny, nitrozwiązek, stosowany masowo jako kruszący materiał wybuchowy.

W temperaturze pokojowej trotyl jest żółtawym, krystalicznym ciałem stałym o gęstości 1,654 g/cm³. Topi się w temp. 80 °C. Ulega rozkładowi powyżej 295 °C. W temperaturze 333 °C wybucha. Temperatura wrzenia: 245 °C pod ciśnieniem 50 mm Hg. Nie jest rozpuszczalny w wodzie. Rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych.

W tonach trotylu (kilotonach, megatonach) wyraża się siłę wybuchów jądrowych, ekwiwalentną dla wybuchu odpowiedniej ilości trotylu (tzw. równoważnik trotylowy wybuchu jądrowego, dla którego przyjmuje się 1 t TNT = 10⁹ cal = 4,184 × 10⁹ J).

Spis treści 1 Otrzymywanie 2 Zastosowanie 3 Wpływ na organizmy żywe 4 Zobacz też 5 Przypisy

edytuj Otrzymywanie

Otrzymuje się go poprzez nitrowanie toluenu, czyli reakcję toluenu z mieszaniną kwasu siarkowego i azotowego. Po raz pierwszy został otrzymany w 1863 przez Josepha Wilbranda.

edytuj Zastosowanie

Jako materiał wybuchowy, jest trwały, mało wrażliwy na uderzenie, tarcie i ma wysoką temperaturę wymaganą do zainicjowania wybuchu. Dzięki temu jest stosunkowo bezpieczny w użytkowaniu i przechowywaniu, jednak musi być odpalany za pomocą silnych detonatorów. Trotyl lany, w przeciwieństwie do prasowanego, pali się – pod wpływem płomienia – nie detonuje. Trotyl można także zdetonować bezpośrednio lontem detonującym owijając co najmniej 2 razy ładunek albo jedną z jego kostek. W celu obniżenia temperatury detonacji TNT do 295 °C można do niego dodać 10% siarki lub 2% tlenku żelaza(III).

Do napełniania pocisków i min używany jest w postaci lanej lub prasowanej. Luzem przeważnie występuje w prasowanych kostkach 200 i 400 g oraz jako walcowy 75 g nabój wiertniczy. Bywa również w postaci kostek o masie 1 kg oraz ładunków cylindrycznych o wadze 5 lub 8 kg.

Jest składnikiem m.in. oktolu, torpeksu, H-6, HTA.

edytuj Wpływ na organizmy żywe

Ludzie wystawieni na duże dawki TNT mają tendencję do zapadania na anemię i zaburzeń czynności wątroby. U zwierząt, którym podawano doustnie lub wdychały trinitrotoluen, stwierdzono podobne efekty na wątrobę i krew, jak również powiększenie śledziony i uszkodzenie układu odpornościowego. Inne negatywne efekty TNT to podrażnienie skóry i obniżenie płodności u mężczyzn.

Najprawdopodobniej nie ma właściwości rakotwórczych.

Wiele poligonów wojskowych jest skażonych TNT.

Parametry wybuchowe TNT[1]
Rok odkrycia	1863
Energia wybuchu	3,9 MJ/kg
Zdolność krusząca	300 cm³ Pb na 10g
Maksimum ciśnienia detonacji	22,3 GPa
Prędkośc detonacji	6,9 km/s
Gęstość odpowiadająca Vdet	1,57 g/cm³
Temperatura detonacji	470 °C
Wrażliwość na uderzenie	mała
Objętość produktów gazowych	700 dm³/kg
Temperatura podczas wybuchu	3300 °C

edytuj Zobacz też

• proch strzelniczy
• dynamit

Przypisy

Nullam quis sapien. Mauris nec sem eget nisl viverra ullamcorper. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos hymenaeos. Curabitur sem. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. In tristique. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Suspendisse potenti. Nulla nibh nulla, interdum vel, commodo vitae, vulputate sed, arcu. Nulla facilisi. Cras eget lorem a tellus lobortis pellentesque. Praesent facilisis. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos hymenaeos. Pellentesque lorem. Duis rutrum dapibus nisi. Integer metus elit, iaculis et, facilisis ac, pellentesque nec, dolor.

Lorem ipsum

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Ut fringilla lectus id diam egestas placerat. Nulla rhoncus malesuada purus. Praesent et odio. Pellentesque habitant morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis egestas. Vivamus elementum fermentum purus. Nam nisl nunc, nonummy eget, pellentesque id, faucibus lacinia, eros. Sed adipiscing mauris nec augue. Aliquam erat volutpat. Duis sagittis consequat nunc. Praesent faucibus. Praesent a sapien. Nullam eget orci. In imperdiet aliquam urna. Proin id felis eget mauris adipiscing placerat. Donec dui erat, malesuada id, scelerisque luctus, molestie non, ligula. Quisque ultrices odio quis tellus. Suspendisse tincidunt leo posuere metus. Praesent turpis ante, consequat sit amet, dictum eu, gravida quis, est.

Nullam quis sapien. Mauris nec sem eget nisl viverra ullamcorper. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos hymenaeos. Curabitur sem. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. In tristique. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Suspendisse potenti. Nulla nibh nulla, interdum vel, commodo vitae, vulputate sed, arcu. Nulla facilisi. Cras eget lorem a tellus lobortis pellentesque. Praesent facilisis. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos hymenaeos. Pellentesque lorem. Duis rutrum dapibus nisi. Integer metus elit, iaculis et, facilisis ac, pellentesque nec, dolor.